Borderline kişilik nedir?
Borderline (sınırda) kişilik örüntüsü; duygularda, ilişkilerde ve benlik algısında süregen bir dalgalanmayla tanımlanır. NIMH ve DSM-5-TR'nin tarif ettiği biçimiyle sık görülen işaretler şunlardır:
- Terk edilme korkusu ve bunu önlemek için yoğun çaba
- İdealleştirme ile değersizleştirme arasında gidip gelen ilişkiler
- Belirsiz ya da sık değişen bir kimlik ve benlik algısı
- Ani ve yoğun duygu değişimleri
- Kronik boşluk hissi
- Yoğun öfke ve onu kontrol etmekte zorlanmak
- Dürtüsel davranışlar ya da kendine zarar verme
"Kişilik bozukluğu" ifadesi kulağa ağır gelebilir. Oysa bu, kişinin kim olduğunun değil, acı veren ve değişebilen örüntülerin adıdır. Borderline örüntüler sıklıkla erken dönem zorlu yaşantılarla birlikte görülür.
Aktarım Odaklı Terapi (TFP)
Çalışmamın kuramsal zeminlerinden biri, Otto Kernberg ve ekibinin geliştirdiği Aktarım Odaklı Terapi'dir (TFP). Bu yaklaşım özellikle borderline örüntüler için geliştirilmiştir. Temel fikri şudur: Kişinin iç dünyasındaki bölünmüş ilişki biçimleri ("tamamen iyi" ve "tamamen kötü" ötekiler), terapist ile kurulan ilişkide "şimdi ve burada" ortaya çıkar. Bu ilişkiyi güvenli bir çerçevede birlikte anlamak, bölünmüş parçaların zamanla bütünleşmesine yardım eder.
Borderline kişilik için TFP'yi diğer yapılandırılmış yaklaşımlarla karşılaştıran kontrollü bir araştırma, TFP'nin anlamlı kazanımlar sağlayabildiğini göstermiştir (Clarkin ve ark., 2007). NICE rehberleri de bu alanda yapılandırılmış ve süreklilik gösteren psikoterapiyi önerir.
Çerçevenin önemi
Borderline örüntülerle çalışırken net ve tutarlı bir çerçeve çok önemlidir: düzenli seans saatleri, açık konuşulmuş kurallar, kriz anlarında ne yapılacağına dair baştan kurulmuş bir anlaşma. Bu çerçeve kısıtlama değil, fırtınalı duyguların içinde tutunulacak sağlam bir zemindir.
Ne zaman destek almalı?
İlişkileriniz sürekli fırtınalı geçiyorsa, duygularınız sizi savuruyorsa, boşluk hissi dayanılmaz hâle geldiyse ya da kendinize zarar veriyorsanız destek almak için iyi bir zamandır.
Kendinize zarar verme ya da yaşamınıza son verme düşünceleriniz varsa beklemeyin: 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.
Psikoterapide süreç nasıl ilerler?
İlk görüşmelerde sizi buraya getiren şeyi, bu zorluğun ne zaman ve nasıl başladığını, hayatınızda neleri etkilediğini konuşuruz. Görüşmeler 50 dakika sürer ve genellikle haftada bir yapılır.
İlaç gerekip gerekmediği psikiyatri hekiminin değerlendirmesiyle belirlenir; gerekli gördüğüm durumlarda bir psikiyatriste yönlendirir, süreci birlikte yürütürüz.
Nerede görüşüyoruz?
Yüz yüze görüşmeler Nişantaşı'nda, Osmanbey (M2) metrosuna yürüme mesafesindeki görüşme odasında yapılıyor. Anadolu yakasındaysanız Kadıköy / Suadiye ya da Ümraniye / Çarşı (M5) seçenekleri de var; dilerseniz online da sürdürebiliriz. Ücretler için seans ücretleri sayfasına bakabilirsiniz.