Performans anksiyetesi nedir?
Performans anksiyetesi, başkalarının izlediği ya da değerlendirdiği bir durumda iyi yapamama korkusunun yoğunlaşmasıdır. Konuşma yapmak, sahnede çalmak ya da söylemek, spor müsabakaları, iş görüşmeleri ve sunumlar en sık karşılaşılan durumlardır. DSM-5-TR, korkunun yalnızca bu tür performans durumlarıyla sınırlı kaldığı biçimi sosyal kaygının özel bir türü olarak tanımlar.
Nasıl hissettirir?
- Performanstan günler önce başlayan gerginlik
- Çarpıntı, ağız kuruluğu, titreme, sesin değişmesi
- Performans sırasında zihnin boşalması
- Hata yapma korkusuyla aşırı hazırlanmak ya da tam tersine ertelemek
- Sonrasında yalnızca hatalara odaklanmak
- Fırsatları geri çevirmek, görünür olmaktan kaçınmak
Paradoks şudur: Ne kadar çok önemseniyorsa kaygı da o kadar büyür. Bu yüzden performans anksiyetesi çoğu zaman en yetenekli ve en özenli insanları zorlar.
Mükemmeliyetçilik ve performans
Performans anksiyetesi çoğu zaman mükemmeliyetçilikle el ele gider. Hata yapmamak için aşırı hazırlanmak, küçük bir aksaklığı bütün performansı geçersiz kılan bir felaket gibi yaşamak ve başarıyı bile "yeterince iyi değildi" diye karşılamak bu döngünün parçalarıdır.
Mükemmeliyetçilik dışarıdan bir erdem gibi görünür; içeride ise sürekli bir sınav hâlidir. Psikoterapide bu iç sesin nereden geldiğini ve onunla nasıl daha merhametli bir ilişki kurulabileceğini birlikte düşünürüz.
Psikodinamik bakış: İzlenmek ve değer görmek
Performans anı, bir bakışın altında olmak demektir. Psikodinamik çalışmada bu bakışın taşıdığı anlamlara bakarız: Takdir edilme isteği, kusursuz olma baskısı, gösterilen her şeyin "gerçek ben" sanılması ya da başarının birilerini kaybettireceği korkusu. Bazen sahnedeki donma, içerideki bir çatışmanın, hem görünmek hem de saklanmak isteğinin dışavurumudur.
Ne zaman destek almalı?
Kaygı işinizde ilerlemenizi, sanatsal ya da sportif gelişiminizi engelliyorsa, önemli fırsatları geri çeviriyorsanız ya da kaygıyı yatıştırmak için alkol veya ilaca başvuruyorsanız destek almak için iyi bir zamandır.
Psikoterapide süreç nasıl ilerler?
İlk görüşmelerde sizi buraya getiren şeyi, bu deneyimin ne zaman ve nasıl başladığını, hayatınızda neleri kısıtladığını konuşuruz. Görüşmeler 50 dakika sürer ve genellikle haftada bir yapılır.
İlaç gerekip gerekmediği psikiyatri hekiminin değerlendirmesiyle belirlenir; gerekli gördüğüm durumlarda bir psikiyatriste yönlendirir, süreci birlikte yürütürüz.
Nerede görüşüyoruz?
Yüz yüze görüşmeler Nişantaşı'nda, Osmanbey (M2) metrosuna yürüme mesafesindeki görüşme odasında yapılıyor. Anadolu yakasındaysanız Kadıköy / Suadiye ya da Ümraniye / Çarşı (M5) seçenekleri de var; dilerseniz online da sürdürebiliriz. Ücretler için seans ücretleri sayfasına bakabilirsiniz.