Sosyal medya bağımlılığı nedir?
Sosyal medya bağımlılığı resmî bir tanı adı değildir; ama giderek daha çok araştırılan bir deneyimdir. Kullanımın kontrol edilememesi, bırakmaya çalışınca huzursuzluk, diğer uğraşların ve ilişkilerin ihmal edilmesi gibi özellikler, bağımlılık davranışlarıyla benzerlik gösterir. Andreassen ve arkadaşlarının araştırması, sosyal medyanın bağımlılık düzeyindeki kullanımının kaygı ve depresyon belirtileriyle ilişkili olabildiğini göstermiştir.
Nasıl fark edilir?
- Planladığınızdan çok daha uzun süre kullanmak
- Azaltmaya çalışıp başaramamak
- Telefon yanınızda değilken huzursuzluk
- Uykudan, işten, derslerden ya da yüz yüze ilişkilerden çalan kullanım
- Başkalarının hayatlarıyla sürekli kıyaslanma ve yetersizlik hissi
- Zor duygulardan kaçmak için ekrana yönelmek
Gençler ve sosyal medya
ABD Başhekimliği'nin 2023 tarihli raporu, sosyal medyanın gençlerin ruh sağlığı üzerindeki olası etkilerine dikkat çeker; özellikle beden algısı, uyku ve kendini başkalarıyla kıyaslama konularında. 14 yaş ve üzeri gençlerle bireysel olarak çalışıyorum; amaç yasaklamak değil, gencin ekranla ilişkisini ve ardındaki ihtiyaçları anlamaktır.
Psikodinamik bakış: Ekranın doldurduğu boşluk
Ekran çoğu zaman bir şeyin yerine geçer: yalnızlığın, sıkıntının, kaygının ya da dayanılması zor bir boşluğun. Beğeniler ve bildirimler küçük ama sürekli bir onay sağlar; özellikle değer duygusu kırılgan olduğunda bu onay vazgeçilmez hâle gelebilir. Lacan'ın deyişiyle öteki'nin bakışı, ekranda sonsuz bir aynaya dönüşür.
Psikoterapide yalnızca kullanım süresine değil, ekranın sizin için neyi karşıladığına, ondan uzaklaşınca neyle karşılaştığınıza bakarız.
Ne zaman destek almalı?
Kullanımınızı azaltmak istediğiniz hâlde başaramıyorsanız; uykunuz, işiniz, dersleriniz ya da ilişkileriniz etkileniyorsa, ya da ekrandan sonra kendinizi düzenli olarak daha kötü hissediyorsanız destek almak için iyi bir zamandır.
Psikoterapide süreç nasıl ilerler?
İlk görüşmelerde sizi buraya getiren şeyi, bu zorluğun ne zaman ve nasıl başladığını, hayatınızda neleri etkilediğini konuşuruz. Görüşmeler 50 dakika sürer ve genellikle haftada bir yapılır.
İlaç gerekip gerekmediği psikiyatri hekiminin değerlendirmesiyle belirlenir; gerekli gördüğüm durumlarda bir psikiyatriste yönlendirir, süreci birlikte yürütürüz.
Nerede görüşüyoruz?
Yüz yüze görüşmeler Nişantaşı'nda, Osmanbey (M2) metrosuna yürüme mesafesindeki görüşme odasında yapılıyor. Anadolu yakasındaysanız Kadıköy / Suadiye ya da Ümraniye / Çarşı (M5) seçenekleri de var; dilerseniz online da sürdürebiliriz. Ücretler için seans ücretleri sayfasına bakabilirsiniz.